Anasayfa / Yapay Zeka Ansiklopedisi / CRISPE Framework
📖 Açık Ansiklopedi Maddesi Son Değişiklik: 23 Ağustos 2026, 01:18

CRISPE Framework

ℹ️
Ansiklopedi Dokümantasyonu: Bu madde, yapay zeka literatüründeki teknik standartlara ve akademik yayınlara dayalı olarak YZ Hocası kurulları tarafından incelenmiştir.

CRISPE Framework, yapay zekâya verilen promptları daha ayrıntılı ve kontrollü biçimde yapılandırmak için kullanılan bir prompt tasarım çerçevesidir. Özellikle modelin rolünü, görev kapsamını, çıktı biçimini ve örneklerini tanımlamak için kullanılır.

BileşenAnlamıİşlevi
C – Capacity and RoleKapasite ve RolModelin hangi uzmanlık ve rolde davranacağını belirler.
R – Insightİçgörü/BağlamGörevin arka planını ve gerekli bilgileri verir.
I – StatementGörev İfadesiModelden yapılması istenen işi açıkça tanımlar.
S – PersonalityÜslup/KişilikYanıtın iletişim tarzını belirler.
P – ExperimentAlternatiflerBirden fazla yaklaşım veya seçenek üretmesini ister.
E – ExampleÖrnekBeklenen çıktıya ilişkin örnek sunar.

Basit örnek

  • Capacity and Role: Dijital pazarlama alanında uzman bir akademisyen gibi davran.
  • Insight: Metin, lisans öğrencileri için hazırlanacaktır.
  • Statement: Yapay zekânın tüketici davranışına etkisini açıkla.
  • Personality: Akademik fakat anlaşılır bir dil kullan.
  • Experiment: Konuyu açıklamak için üç farklı yaklaşım öner.
  • Example: Her yaklaşım için kısa bir uygulama örneği ver.

COSTAR ve RISEN’den farkı

COSTAR, daha çok bağlam, hedef kitle, ton ve çıktı formatını; RISEN, görevin adımlarını, hedefini ve sınırlarını öne çıkarır. CRISPE ise bunlara ek olarak modelin rolü, iletişim karakteri, alternatif üretmesi ve örneklerden yararlanması üzerinde durur.

Kısaca: CRISPE = Capacity and Role + Insight + Statement + Personality + Experiment + Example

Özellikle yaratıcı içerik üretimi, alternatif çözüm geliştirme ve belirli bir uzman rolünde çıktı alma amaçlarında kullanışlıdır.

📚 Kaynakça ve Bu Maddeye Atıf

APA Formatı: YZ Hocası. (2026). CRISPE Framework. YZ Hocası Ansiklopedisi. Erişim adresi: https://yzhocasi.com/crispe-framework/

BibTeX: @misc{yzhocasi_1987, title={CRISPE Framework}, url={https://yzhocasi.com/crispe-framework/}, journal={YZ Hocası Ansiklopedisi}, year={2026}}