DSPy
DSPy, büyük dil modelleriyle çalışan uygulamaları tek tek prompt yazarak geliştirmek yerine programlanabilir, modüler ve otomatik olarak optimize edilebilir yapılar hâlinde oluşturmayı sağlayan açık kaynaklı bir Python framework’üdür. Stanford NLP kökenlidir ve temel yaklaşımı “Program, don’t prompt” şeklinde ifade edilir.
Temel mantığı
Geleneksel yaklaşım: Görev → Manuel Prompt → LLM → Çıktı
DSPy yaklaşımı: Görev Tanımı → DSPy Programı → Optimizasyon → LLM → Değerlendirilmiş Çıktı
DSPy’da geliştirici sürekli prompt metniyle uğraşmak yerine girdileri, çıktıları ve görevin amacını tanımlar. Framework uygun promptlama stratejisinin optimize edilmesine yardımcı olur.
Temel bileşenleri
| Bileşen | İşlevi |
|---|---|
| Signatures | Modelin girdi ve çıktılarını tanımlar |
| Modules | LLM’in görevi nasıl gerçekleştireceğini yapılandırır |
| Predict | Doğrudan tahmin/üretim gerçekleştirir |
| ChainOfThought | Muhakeme gerektiren görevleri yapılandırır |
| ReAct | Araç kullanan ajanlar oluşturmayı sağlar |
| Optimizers | Programı belirlenen performans ölçütüne göre optimize eder |
| Metrics | Üretilen sonuçların başarısını değerlendirir |
Örneğin geliştirici basitçe:
- Girdi: Müşteri yorumu
- Çıktı: Olumlu / Nötr / Olumsuz
şeklinde görevi tanımlayabilir. DSPy bu görevin LLM tarafından nasıl gerçekleştirileceğinin sistematik biçimde yapılandırılmasına ve optimize edilmesine olanak verir.
APE’den farkı
APE, alternatif promptlar üreterek en başarılı promptu bulmaya odaklanan bir otomatik prompt optimizasyon yaklaşımıdır.
DSPy ise bundan daha kapsamlıdır. Prompt optimizasyonunun yanında RAG, sınıflandırma, bilgi çıkarımı, ajanlar ve çok aşamalı LLM uygulamalarını programlama olanağı sağlayan bir framework’tür.
Kısaca
DSPy = LLM uygulamalarını prompt yazmaktan programlamaya taşıyan framework.
COSTAR, RISEN veya CRISPE gibi bir prompt şablonu değildir. APE gibi yalnızca otomatik prompt üretme yöntemi de değildir. Promptları ve diğer LLM bileşenlerini programatik olarak tanımlama, birleştirme, değerlendirme ve optimize etme altyapısıdır.
📚 Kaynakça ve Bu Maddeye Atıf
APA Formatı: YZ Hocası. (2026). DSPy. YZ Hocası Ansiklopedisi. Erişim adresi: https://yzhocasi.com/dspy/
BibTeX: @misc{yzhocasi_1998, title={DSPy}, url={https://yzhocasi.com/dspy/}, journal={YZ Hocası Ansiklopedisi}, year={2026}}