Policy Prompt

Policy Prompt (Politika Promptu), bir yapay zekâ sisteminin önceden tanımlanmış kurallar, kurumsal politikalar, kullanım ilkeleri veya operasyonel standartlara göre karar vermesini ve yanıt üretmesini sağlayan talimatlar bütünüdür. Modelin yalnızca görevi yerine getirmesi değil, görevi gerçekleştirirken hangi kurallara uyması gerektiği de tanımlanır.

Temel mantık: Kullanıcı isteği → İlgili politikanın belirlenmesi → Politika kurallarının uygulanması → Uygun yanıt/eylem

Örneğin bir e-ticaret müşteri hizmetleri sisteminde: “İade taleplerini şirketin iade politikasına göre değerlendir. Ürün tesliminden itibaren izin verilen süreyi, ürün kategorisini ve ürünün durumunu kontrol et. Koşullar karşılanıyorsa uygun iade prosedürünü bildir. Politikanın izin vermediği bir istisnayı kendin oluşturma.” Bu prompt modelin karar alanını şirket politikasıyla sınırlandırmaktadır.

Policy Prompt ne işe yarar?

Policy Prompt özellikle yapay zekânın belirli kurallar altında çalışması gereken uygulamalarda kullanılır:

• Müşteri hizmetleri: İade, değişim ve garanti politikalarının uygulanması.
• İnsan kaynakları: İzin, işe alım ve kurum içi prosedürlerin takip edilmesi.
• Finans: Kurum tarafından belirlenmiş işlem ve yetkilendirme kurallarının uygulanması.
• Eğitim: Değerlendirme ve akademik kuralların uygulanması.
• Yapay zekâ güvenliği: Hangi taleplerin nasıl ele alınacağının belirlenmesi.

Basit Policy Prompt örneği

“Aşağıdaki müşteri talebini şirket politikalarına göre değerlendir. Yalnızca verilen politika metninde açıkça desteklenen kararları ver. Politikada bulunmayan bir kural veya istisna üretme. Talebin hangi politika maddesine göre değerlendirildiğini belirt. Politika yeterli bilgi sağlamıyorsa bunu açıkça bildir.”

Bu örnekte modelin serbestçe karar vermesi yerine tanımlanmış politika çerçevesinde muhakeme yapması istenmektedir.

Policy Prompt’un temel bileşenleri

Bileşen	İşlev
Policy Scope	Politikanın hangi durumlara uygulanacağını belirler
Rules	Uyulması gereken kuralları tanımlar
Permissions	İzin verilen işlemleri belirler
Restrictions	Yapılmaması gereken işlemleri tanımlar
Exceptions	Varsa istisnai durumları düzenler
Decision Rules	Koşullara göre hangi kararın verileceğini belirler
Escalation	Modelin karar veremediği durumlarda izlenecek yolu tanımlar

Koşullu Policy Prompt

Policy Promptlar çoğu zaman if–then (eğer–ise) mantığıyla yapılandırılabilir: “Ürün 30 günlük iade süresi içerisindeyse ve kullanılmamışsa iade prosedürünü uygula. Süre aşılmışsa standart iadeyi onaylama. Ürünün teslim tarihi bilinmiyorsa karar verme; gerekli bilgiyi kullanıcıdan iste.”

Böylece: Koşul → Politika kuralı → Karar ilişkisi açık biçimde tanımlanır.

Policy Prompt ve Safety Prompt farkı

İki kavram yakındır ancak Policy Prompt daha geniştir.

• Policy Prompt: “Sistem hangi kurallara göre çalışmalı?”
• Safety Prompt: “Sistem güvenlik açısından hangi sınırlar içerisinde çalışmalı?”

Dolayısıyla Safety Prompt, belirli bir sistemde Policy Prompt’un güvenliğe odaklanan özel bir biçimi olarak düşünülebilir.

Örneğin:

• Policy Prompt: “İade süresi 30 gündür.” Bu operasyonel bir politikadır.
• Safety Prompt: “Kullanıcıların hassas kişisel bilgilerini yetkisiz biçimde açıklama.” Bu güvenlik politikasıdır.

Policy Prompt ve System Prompt farkı

• System Prompt, modelin genel rolünü ve üst düzey davranışını belirleyebilir.
• Policy Prompt ise uygulanması gereken belirli politika veya kurallara odaklanır.

Bir system prompt içerisinde birden fazla Policy Prompt bulunabilir:

System Prompt

→ Rol ve görev
→ İletişim kuralları
→ Safety Policy
→ Privacy Policy
→ Tool Usage Policy
→ Business Policy

Dolayısıyla Policy Prompt mutlaka bağımsız bir teknik mesaj türü değildir; çoğu zaman system veya developer talimatlarının işlevsel bir parçasıdır.

Policy Prompt ve AI Guardrails farkı

Bu ayrım daha da önemlidir:

• Policy Prompt, kuralları doğal dil yoluyla modele bildirir.
• AI Guardrails, bu kuralların uygulanmasını model dışındaki teknik mekanizmalarla da sağlayabilir.

Örneğin:

• Policy Prompt: “Kullanıcının yetkisi olmayan müşteri kayıtlarını gösterme.” Buna karşılık:
• Access Control Guardrail: Yetkisiz kayıtların modele ulaşmasını teknik olarak engeller. Bu yöntem daha güçlü bir güvenlik kontrolüdür. Çünkü modelin politikayı yanlış yorumlaması durumunda bile veri erişimi engellenebilir.

Policy Prompt ve Content Moderation

• Policy Prompt, hangi kuralların uygulanacağını tanımlar.
• Content Moderation, belirli bir içeriği bu kurallara göre değerlendiren mekanizmalardan biri olabilir.

Örneğin:

Safety Policy

↓

“Belirli risk kategorilerindeki içerikleri sınırlandır.”

↓

Content Moderation

↓

İçeriği sınıflandır

↓

Policy Enforcement

↓

İzin ver / sınırlandır / engelle

Bu nedenle politika ile politikanın uygulanmasını birbirinden ayırmak gerekir.

Policy Enforcement

Policy Prompt açısından önemli kavramlardan biri **Policy Enforcement (Politika Uygulama)**dır.

Modelin: “Bu işlemi yapmamalıyım.” şeklinde bir talimata sahip olması ile sistemin: “Bu işlemin yapılmasına teknik olarak izin vermiyorum.” demesi aynı değildir.

Daha güvenli mimariler: Policy Definition → Policy Evaluation → Policy Enforcement şeklinde çalışır.

Özellikle kritik işlemlerde politika uygulaması yalnızca modelin talimat takip yeteneğine bırakılmamalıdır.

Policy Prompt örneği

Daha kapsamlı bir şablon şöyle olabilir: “Kullanıcının talebini aşağıdaki politika kurallarına göre değerlendir. Öncelikle talebin politikanın kapsamına girip girmediğini belirle. Ardından ilgili kural ve varsa istisnaları uygula. Politikada açıkça belirtilmeyen bir kural, hak veya istisna oluşturma. Birden fazla kural çatışıyorsa öncelik sırasını uygula. Politika karar vermek için yeterli değilse tahminde bulunma ve gerekli bilgiyi iste. Nihai kararı ilgili politika maddesine dayandır.” Bu yapı özellikle kurumsal yapay zekâ uygulamaları için kullanışlıdır.

Policy Prompt ve Rule-Based Prompting

Aralarında ince bir fark vardır.

• Rule-Based Prompting, modele çeşitli “eğer–ise” kuralları vererek davranışını yapılandırmaya odaklanır.
• Policy Prompt, bu kuralları daha geniş bir kurumsal, operasyonel, etik veya güvenlik politikası bağlamında uygular.
• Bu nedenle Policy Prompt, Rule-Based Prompting’den yararlanabilir ancak onunla tamamen aynı değildir.

Önceki kavramlarla ilişkisi

Kavram	Temel İşlev
Policy Prompt	Uyulacak kuralları tanımlar
Safety Prompt	Güvenlik kurallarını modele bildirir
Content Moderation	İçeriği politikalara göre değerlendirir
Prompt Firewall	Manipülatif promptları tespit etmeye çalışır
AI Guardrails	Teknik ve davranışsal kontrollerin genel çerçevesidir
Policy Enforcement	Politikanın gerçekten uygulanmasını sağlar

Bunların ilişkisi şöyle gösterilebilir:

Policy

↓

Policy Prompt

↓

Model davranışı

↓

Guardrails / Policy Enforcement

↓

Kontrollü çıktı veya eylem

Kısaca: Policy Prompt, yapay zekâya “Bu görevi gerçekleştirirken hangi kurallara ve politikalara göre karar vermelisin?” sorusunun cevabını veren talimat yapısıdır. Safety Prompt özellikle güvenlik sınırlarına odaklanırken Policy Prompt; güvenlik, gizlilik, operasyon, müşteri hizmetleri, araç kullanımı ve kurumsal karar kuralları gibi daha geniş politika alanlarını kapsayabilir.