OpenAI’ın 2022 yılında ChatGPT’yi kullanıma açması, yapay zekâ teknolojilerinin hayatımızın merkezine yerleşmesini sağlarken, gelişmekte olan ülkelerdeki dijital serbest çalışanlar için büyük bir ekonomik krizin fitilini ateşledi. Özellikle Kenya’da yıllardır binlerce gencin geçim kaynağı olan çevrim içi ödev ve makale yazarlığı sektörü, üretken yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasıyla neredeyse bir gecede çöktü.
2009 yılında ülkeye ucuz ve yüksek hızlı internetin gelmesiyle birlikte, üniversite mezunu ancak yerelde iş bulamayan binlerce Kenyalı genç çözümü küresel dijital ekonomide bulmuştu. Yurt dışındaki üniversite öğrencileri için akademik ödev ve makale kaleme alma sektörü, makale başına 40 ila 70 dolar kazandıran oldukça karlı bir sektördü. Araştırmacılar, bu sektörün en parlak döneminde yalnızca başkent Nairobi’de yaklaşık 40 bin kişinin bu işten geçindiğini, hatta Kenya hükümetinin gençleri bu alanda eğittiğini belirtiyor.
Ancak ChatGPT’nin piyasaya sürülmesiyle birlikte küresel ölçekte tüm denklem değişti. Yurt dışındaki öğrenciler saniyeler içinde ücretsiz ve nitelikli metinler üretebilen yapay zekâ araçlarına yönelince, Kenyalı gölge yazarlara olan talep bıçak gibi kesildi. Talepteki bu ani düşüş, kazançların da dip yapmasına neden oldu. Yaşanan hasar sadece makale yazımıyla da sınırlı kalmadı; transkripsiyon ve içerik moderatörlüğü gibi Kenyalıların güvenle yürüttüğü diğer dijital iş kolları da yapay zekânın hedefi haline geldi.
Oxford Üniversitesi araştırmacısı Mark Graham, Kenya’da yaşanan bu trajik dönüşümün sadece yerel bir kriz olmadığını vurgulayarak, ‘Bu dönüşüm sadece Kenya ile sınırlı kalmayacak, küresel ölçekte büyük bir iş gücü pazarını yapay zekâ ele geçirecek’ uyarısında bulunuyor. Sektörde işini kaybeden serbest çalışanlardan Teresios Bundi ise tehlikenin tüm beyaz yaka çalışanları beklediğine dikkat çekerek, ‘Yapay zekâ bankacılar, muhasebeciler ve herkes için geliyor’ sözleriyle gelecekteki riskin boyutunu özetliyor.
Yorumlar (0)